Zapobieganie niekorzystnym zmianom wartości odżywczej obejmuje:
- Stosowanie możliwie najniższych temperatur obróbki w możliwie jak najkrótszym czasie
- Ograniczenie kontaktu żywności z powietrzem
- Ograniczeniu ekspozycji żywności na światło słoneczne
- Inaktywacji enzymów
- Ograniczenie kontaktu z jonami metali, które mogą być katalizatorami
Zasady prawidłowego przygotowywania posiłków:
- Warzywa i owoce należy szybko i dokładnie płukać w zimnej wodzie i nie moczyć. Wyjątek stanowią suche nasiona roślin strączkowych.
- Warzyw i owoce należy gotować w możliwie małej ilości wody i nie przedłużać czasu gotowania ponad niezbędne minimum.
- Gotowanie warzyw i owoców powinno odbywać się w naczyniach przykrytych, aby zmniejszyć dostęp powietrza. Wyjątek stanowią warzywa kapustne, które gotuje się w naczyniach odkrytych do momentu zagotowania, aby ulotniły się lotne składniki nieodżywcze.
- Potrawy z warzyw powinny być spożywane bezpośrednio po przygotowaniu. Długie ich przetrzymywanie w podwyższonej temperaturze sprzyja tworzeniu się szkodliwych związków o charakterze nitrozamin.
- Surówki powinny być sporządzane na krótko przed spożyciem. Warzywa po rozdrobnieniu należy szybko wymieszać z przyprawami i przeznaczonym do surówki sosem, olejem lub śmietaną, gdyż działają one ochronnie na witaminę C.
- Mrożonki warzywne, owocowe oraz potrawy mrożone z udziałem mięsa lub ciasta należy poddawać obróbce termicznej bez uprzedniego rozmrażania.
- Mleko, jeżeli zachodzi taka potrzeba (o ile nie jest sterylizowane), należy zagotować i po szybkim schłodzeniu zawsze przechowywać w lodówce. Nie powinno się go przechowywać w temperaturze pokojowej oraz w szklanych naczyniach w miejscach nasłonecznionych.
- Świeże mięso przeznaczone do smażenia należy kłaść na dobrze rozgrzany tłuszcz, gdyż tworzy się wówczas rumiana skórka chroniąca przed wyciekaniem soku i stratami składników odżywczych oraz zbytnim nasiąkaniem mięsa tłuszczem.
- Mięso pieczone należy porcjować po lekkim schłodzeniu, co zapobiega nadmiernemu wyciekowi soku mięsnego.
- Jaja nie powinny być spożywane w stanie surowym. Zawarta w surowych jajach awidyna wiąże biotynę i ogranicza jej dostępność dla organizmu. Surowe jaja nie powinny być także spożywane ze względu na bezpieczeństwo zdrowotne. Na ich skorupkach, a często i wewnątrz jaja znajdują się bakterie z grupy Salmonella, które są najczęstszą przyczyną zatruć pokarmowych.
- Tłuszcze nie mogą być poddawane długiej i drastycznej obróbce termicznej, gdyż powoduje ona ich rozkład i unieczynnienie występujących w nich witamin rozpuszczalnych w tłuszczach (A i D) oraz wytworzenie związków szkodliwych dla zdrowia
- Tłuszcze jak również większość produktów, zwłaszcza pochodzenia zwierzęcego, zawsze powinny być przechowywane w lodówce. Niskie temperatury spowalniają procesy oksydacji tłuszczów, ale nie zatrzymują ich całkowicie i nie zapobiegają ich jełczeniu. Ograniczenie temperatury przechowywania tłuszczów ogranicza także możliwości namnażania się szkodliwych drobnoustrojów odpowiedzialnych za procesy gnilne w białkach zawartych w tłuszczach.
- Obróbka termiczna produktów białkowo-węglowodanowych lub białkowo-tłuszczowych nie powinna być zbyt drastyczna, gdyż sprzyja powstawaniu złożonych związków szkodliwych dla zdrowia.
- Sprzęt i naczynia kontaktujące się z żywnością nie powinny zawierać jonów miedzi lub żelaza oraz innych składników o charakterze katalizatorów reakcji utleniania.
- Zaleca się możliwie szerokie korzystanie z naczyń kuchennych nowej generacji umożliwiające smażenie bez tłuszczu, gotowanie na parze lub w minimalnej ilości wody, bez dodatku soli.
źródło: mgr Marzena Rojek, dietetyk









